Home > Aan de slag > Printen
  1. Vooral bij websites die veel informatie bevatten, moeten webontwikkelaars ervoor zorgen dat ze kunnen worden geprint.

Inhoudsopgave

Problemen bij het printen van webpagina’s

  • De bezoeker print bij een printopdracht vaak niet alleen de hoofdinhoud van de pagina, maar ook de navigatie en soms decoratieve afbeeldingen. Dit zorgt voor een onoverzichtelijke geprinte pagina, een langere printtijd en een verspilde hoeveelheid inkt.
  • De geprinte pagina is moeilijk leesbaar: het lettertype is te klein of er is te weinig contrast tussen voor- en achtergrondkleuren.
  • De site is opgebouwd uit frames en de bezoeker print het verkeerde frame. Zie ook het hoofdstuk Frames.

Er zijn verschillende mogelijkheden om de inhoud van pagina’s goed printbaar te maken. Komt de inhoud uit een database? Dan is het relatief eenvoudig om printvriendelijke versies van pagina’s of alternatieve documenten – bijvoorbeeld in het PDF of RTF bestandsformaat – te laten genereren.

Naar boven

Cascading Style Sheets voor print

Cascading Style Sheets (CSS) wordt gebruikt om voor verschillende media de vormgevingsregels voor een website te specificeren. Het bekendste van deze medium is het scherm (screen). Daarnaast is het mogelijk om CSS voor print te specificeren. De print style sheet kan irrelevante elementen op de pagina weglaten, bijvoorbeeld de navigatie.

Voor- en nadelen van een style sheet voor print

Het grote voordeel van een style sheet voor print is dat één gekoppeld CSS-document invloed uitoefent op alle pagina’s. Wijzigingen in de vormgeving hoeven dus slechts op één lokatie te worden uitgevoerd. Niet alleen scheelt dit webontwikkelaars tijd, deze techniek garandeert bovendien consistentie in de vormgeving. Daarom geniet CSS de voorkeur boven aparte sjablonen in HTML.

Sommige bezoekers zullen misschien aarzelen om te printen als ze niet van tevoren weten dat zij een soberder pagina kunnen printen die hun minder inkt zal kosten. Veel browsers kunnen een voorvertoning te geven van de te printen pagina, maar de vraag is of veel gebruikers deze functie kennen.

Een voordeel van een aparte printversie van een website is dat de bezoeker de over meerdere pagina’s verspreide inhoud in één handeling kan uitprinten. Dit kan niet worden gerealiseerd met enkel een style sheet voor print. Dit is overigens niet een nadeel van CSS, maar van het opsplitsen van een lang artikel in kleinere pagina’s.

Links en referenties

Naar boven

Een printvriendelijke versie

Op sommige sites wordt een link naar een zogenaamde printvriendelijke versie van de pagina gegeven. Vaak wordt een icoontje van een printer ter illustratie gebruikt. De printvriendelijke versie bestaat meestal uit een parallelle, uitgeklede versie van de pagina.

Nadelen van een printvriendelijke versie

Een nadeel van een printvriendelijke versie van een webpagina is dat het ontwikkelen ervan voor de webontwikkelaar extra tijd kost: er moeten immers twee templates worden aangemaakt en onderhouden.

Geadviseerd word om in plaats van een aparte template gebruik te maken van Cascading Style Sheets voor print.

Links en referenties

Portable Document Format

Een alternatief voor het aanbieden van een printvriendelijke versie, is het linken naar een PDF-bestand. PDF (client-side scriptPortable Document Format) is ideaal voor te printen informatie.

Voor- en nadelen van PDF

PDF heeft als voordeel dat er ten aanzien van vormgeving vrijwel geen beperkingen zijn en dat deze er op alle systemen die PDF ondersteunen identiek uitziet. Ook maakt het PDF-bestandsformaat gebruik van compressie, waardoor bestanden relatief klein in omvang zijn.

PDF heeft als nadeel dat het openen van het bestand een aparte applicatie vereist. Ook kent het in de praktijk nogal wat toegankelijkheidsproblemen, doordat de brontekst van het bestand vaak niet toegankelijk is voor screenreaders (schermleesprogramma‘s). Het PDF-bestandsformaat zelf biedt hiervoor de nodige ondersteuning. Toegankelijkheid van de inhoud van een PDF-bestand is echter in hoge mate afhankelijk van de deskundigheid van de redacteur.

Links en referenties

Naar boven

Typografie en gebruiksvriendelijkheid

Tekst op een beeldscherm en tekst op papier zijn twee verschillende dingen. Tekst op een beeldscherm is in de regel moeilijker te lezen. Dit is een van de redenen waarom webteksten over het algemeen korter en bondiger worden gehouden dan teksten op papier. Ook wordt bij webteksten vaker gebruik gemaakt van visuele hulpmiddelen voor de gebruiker zoals opsommingen in lijstvorm.

Serif en sans-serif lettertypes

Sans-serif betekent letterlijk ‘zonder schreef’, ofwel ‘zonder streepje’. Dat wil zeggen, zonder de kleine haakjes aan de uiteinden van letters. Deze haakjes bieden de ogen van de lezer houvast bij het onderscheiden van letters en woorden.

Door de lage resolutie van beeldschermen worden deze subtiele haakjes onscherp. Daardoor werken ze op het beeldscherm een goede leesbaarheid juist tegen.

Kolombreedte

De optimale breedte van tekstregels ligt volgens onderzoek tussen de 45 en 75 karakters. Dit is inclusief spaties en leestekens. 66 karakters geldt over het algemeen als het ideaal. Bij meerdere parallelle kolommen is dit aantal minder, tussen de 40 en 50 karakters.

Dit zijn regelbreedtes die over het algemeen in één keer door het menselijk oog kunnen worden overzien. Het beperken van de regelbreedte kan bijdragen aan het gemak en de snelheid waarmee bezoekers de tekst op de website lezen.

Vanwege het flexibele karakter van webpagina’s kan een webontwikkelaar echter geen optimale vormgeving garanderen. Bezoekers passen bijvoorbeeld de lettergrootte aan naar hun eigen voorkeur, of ze passen de afmetingen van hun browservenster aan. Daardoor kunnen regelbreedtes veranderen. Dit geldt in zekere mate ook voor geprinte webpagina’s: de eindgebruiker bepaalt uiteindelijk wat er geprint wordt en hoe dit wordt gedaan.

Tips voor gebruiksvriendelijke typografie

  • Gebruik sans-serif lettertypen voor weergave van de site op het scherm; blokken tekst zijn hierdoor leesbaarder.
  • Op papier zijn serif lettertypen over het algemeen beter leesbaar.
  • Houd kolommen, wanneer mogelijk, betrekkelijk smal, tussen de 45 en 75 karakters.

Naar boven