U bent hier:

1. Achtergrond
2. Case study: website VWS

Uitgangspunten op het gebied van toegankelijkheid

• Minvws.nl moet er juist uitzien (volgens het grafisch ontwerp) en functioneel volledig bruikbaar zijn in browser-versies MS Internet Explorer versie 5 en hoger en in de nieuwste versies van Netscape, Opera, Mozilla en Safari;
• Informatie op minvws.nl moet tevens toegankelijk zijn:
  • bij het bezoeken van de site met een andere browser en/of besturingssysteem dan de meest gebruikte, of met een ander apparaat dan een PC;
  • bij het bezoeken van de site door mensen met een functiebeperking (waaronder blinden en slechtzienden);
  • bij het bezoeken van de site met een browser waarbij ‘JavaScript’ niet werkt;
  • bij het bezoeken van de site door een 'robot spider' van een zoekmachine.
• Minvws.nl moet volledig bruikbaar zijn met een schermresolutie van minimaal 800x600 pixels;
• Bezoekers die een oude webbrowser van Microsoft of Netscape gebruiken krijgen een tekstversie van minvws.nl te zien. Hiermee is de site qua informatie nog steeds bruikbaar, echter zonder grafische schermen;
• Overige invoerapparaten die geen correct gebruik (kunnen) maken van de grafische schermen krijgen een tekstversie van de site te zien. Denk hierbij aan electronische agenda’s en tekstbrowsers;
• Minvws.nl moet minimaal voldoen aan de Web Content Accessibility Guidelines 1.0 (prioriteit 1 & 2) van het W3C.

Voordelen

Onze aanpak en uitgangspunten leveren diverse voordelen op.

Lagere kosten

• de webpagina’s van minvws.nl zijn gemiddeld 60% kleiner dan de pagina’s in vroegere versies van de website. Dit geeft een duidelijke jaarlijkse besparing op bandbreedte;
• door het scheiden van inhoud en presentatie is het eenvoudiger en goedkoper om de website aan te passen. Voorbeelden: aanpassen van de look-and-feel van de site betekent alleen aanpassen van de stylesheet zonder aan de inhoud te komen. Door de opslag van de kale inhoud in eXtensible Markup Language (XML) kan deze inhoud eenvoudig worden hergebruikt, bijvoorbeeld op een andere website zoals het VWS-intranet of voor andere media zoals e-mail;
• het beheer van de site kan heel gericht gedaan worden. De site is ‘beheersbaar uitbreidbaar’ geworden.

Betere gebruikersvriendelijkheid

• door het scheiden van inhoud en presentatie zijn de webpagina's kleiner in omvang. De pagina's staan hierdoor veel sneller op het scherm;
• de site is volledig bruikbaar in oude en nieuwe pc’s, browsers en andere user-agents. Dit betekent dat meer bezoekers gebruik kunnen maken van de site;
• door de kleinere pagina's is de website bij een plotselinge toename van bezoekers langer en beter benaderbaar (denk aan een landelijke crisis als SARS waarbij het bezoek aan de VWS-website twee keer zo hoog was);
• door het scheiden van inhoud en presentatie is veel technische code 'verhuisd' van de pagina naar de stylesheet. De verhouding tussen hoeveelheid tekst-inhoud en technische code van een webpagina is hierdoor gunstiger. Zoekmachines houden hiermee rekening in hun rangschikking en pagina's zijn beter vindbaar;
• de webstandaarden maken het mogelijk sneller te voldoen aan de eisen van het W3C. De standaarden houden al rekening met toegankelijkheid.

Toekomstvast

• de gekozen webstandaarden zijn uitgebreid gedocumenteerd door het W3C. De website is eenvoudig te testen op het juiste gebruik van deze technieken;
• de techniek is veel beter over te dragen aan interne of externe technische ontwikkelaars, aangezien de webstandaarden en technieken vast staan;
• hergebruik op diverse toekomstige platforms en technieken is mogelijk door de uniforme aanpak;
• uitwisseling met andere ministeries of partijen is eenvoudiger geworden.

Bovenstaande voordelen kwamen al naar boven tijdens het implementatietraject van het nieuwe CMS bij VWS. De deadline van dit project is gehaald, en al tijdens het project is geld en tijd bespaard door de gestructureerde aanpak. Ook nu, in het dagelijkse werk, ondervinden wij dagelijks de voordelen.

Technische achtergrondinformatie

VWS heeft een aantal (soms technische) standaarden gekozen. Deze standaarden en afspraken zijn verplicht bij bouw, beheer en doorontwikkeling van de website.

Inhoud

VWS maakt gebruik van een Content Management Systeem (CMS) waarmee de inhoud van de website, zoals teksten, afbeeldingen en pdf-documenten, gestructureerd wordt opgeslagen in eXtensible Markup Language (XML). Deze inhoud wordt verrijkt met diverse metadata. Vervolgens worden in het CMS via templates de webpagina's opgebouwd volgens onderstaande technieken.

Structuur taal

De website gebruikt Extensible Hypertext Markup Language (XHTML) 1.0 Strict. Deze code bevat uitsluitend de structuur van de site, inclusief uiteraard de inhoud vanuit het CMS.

• Extensible Hypertext Markup Language 1.0

Opmaak taal

De site gebruikt Cascading Style Sheets (CSS) om alle stijl en presentatie-elementen te bepalen: lettertype, lettergrootte, kleuren, marges, positionering, systeem-images. Voor het printen van de webpagina's wordt een aparte print-stylesheet gebruikt. Complexe geneste tabellen, font-tags en spacer.gifs voor de pagina-opmaak zijn verdwenen.

• Cascading Style Sheets level-1
• Cascading Style Sheets level-2

Client-side scripttaal

Client-side scripting gebruiken we zo min mogelijk. Als we het wel toepassen, gebruiken we het volgens onderstaande standaard.

• Ecmascript 262 (standaard versie JavaScript)

Validatie

De toegepaste XHTML en CSS moet ‘valideren’. Bij validatie wordt de juiste technische syntax van het gekozen type XHTML of CSS automatisch gecheckt.

• XHTML validatie
• CSS validatie

Semantiek

De website maakt correct gebruik van de XHTML elementen. Bijvoorbeeld: een lijst met items wordt opgebouwd met ul elementen, en niet door de items te scheiden door een br element. Een paragraaf wordt opgebouwd met een p element. Koppen worden weergegeven met h1 tot en met h6. HTML dus gebruiken waarvoor het bedoeld is. Via CSS krijgt elke tag een bepaald uiterlijk. Beschrijvende markup staat los van validatie; slechte niet-beschrijvende markup kan nog steeds valideren.

De juiste markup is belangrijk voor onder meer screenreaders (en andere browserprogramma’s die tekst als uitgangspunt nemen) en voor een juiste indexering door zoekmachines.

Wie meer wil weten over de aanpak van VWS kan contact opnemen met Gerrit Berkouwer, Coördinator Digitale Media, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, via telefoonnummer 070-3405577 of via e-mail (webmaster@minvws.nl).