U bent hier:

1. Handleiding
2. Ontwikkeling
3. Productiefilosofie
4. Gelaagd bouwen

Het principe van gelaagd bouwen

Van een gelaagd gebouwde site kan gezegd worden dat de bezoeker de inhoud ervan kan bekijken in diverse (onvoorziene) situaties, zonder dat daarvoor per geval een afzonderlijke website nodig is.

Een voorbeeld: in de bovenste laag bevindt zich een Flash-animatie. Als ondersteuning voor deze animatie in de browser niet aanwezig is of deze ondersteuning is uitgeschakeld, wordt in plaats van de animatie een afbeelding weergegeven. Als de weergave van afbeeldingen niet wordt ondersteund, wordt een alternatieve tekst getoond.

De manier waarop de inhoud wordt gepresenteerd (animatie, afbeelding, tekst) daalt weliswaar in toegevoegde waarde, maar de inhoud (de boodschap) blijft behouden.

Progressive enhancement

Het principe van gelaagd bouwen heeft vele namen gekregen, maar wordt in het Engels vaak progressive enhancement of layered semantic markup genoemd. De basis van de site is hierbij volledig functioneel en toegankelijk. Naarmate de voorzieningen van de bezoeker het toelaten, worden extra functionaliteit, visuele verbeteringen of speciaal gedrag toegevoegd. Deze extra's mogen nooit noodzakelijk zijn voor de werking van de site, maar kunnen wel de gebruiksvriendelijkheid verhogen.

Soms wordt er gesproken over graceful degradation. Er zit echter een verschil tussen graceful degradation en progressive enhancement: graceful degradation probeert de toegankelijkheid te verbeteren zonder al te veel gebruiksvriendelijkheid in te leveren, terwijl progressive enhancement het niveau van gebruiksvriendelijkheid probeert te verhogen zonder toegankelijkheid in te leveren. De één werkt van voor naar achteren, de ander van achteren naar voren. Progressive enhancement biedt als voordeel dat de basis waarop ontwikkeld wordt, is voorbereid op de toekomst.

Waar in de handleiding over het principe van ‘gelaagd bouwen’ wordt gesproken, wordt ‘progressive enhancement’ bedoeld.

Links en referenties

• Wikipedia: Progressive Enhancement.
• css-discuss:Progressive enhancement using CSS.
• Koechley, Nate. 2005. Semantic Markup - Create, Support and Extract.

De voordelen

• Een site wordt er toegankelijker van. De webontwikkelaar weet niet of ondersteuning voor afbeeldingen, kleuren, scripts of CSS aanwezig is in de browser van de bezoeker. Bovendien is onbekend welke fysieke beperkingen de bezoeker heeft; bijvoorbeeld (kleuren)blindheid. Gelaagdheid van de inhoud maakt dat de site evengoed toegankelijk is, als de techniek die in de erbovengelegen laag wordt gebruikt niet wordt ondersteund.
• Webontwikkelaars zijn minder tijd kwijt aan de uitwisselbaarheid (compatibiliteit) van bepaalde technologieën die op de site worden gebruikt. De bezoeker is immers niet afhankelijk van ondersteuning voor deze technologieën om toegang te hebben tot de inhoud.